Wellicht heb je ooit op vraag van je vierjarige kleuter zijn
naam op zijn tekening geschreven. Hoe deed je dat? Veel kans dat je zijn naam
in blokletters hebt ‘getekend’. Inderdaad getekend, want blokletters schrijven
is een vorm van tekenen. Je kleuter heeft al snel in de gaten hoe hij zijn naam
nu ook kan tekenen en het maakt hem niet uit of hij deze nu van links naar
rechts tekent of andersom of gespiegeld of links of rechts of midden op het
blad en liefst van al groot. Zijn fijne motoriek laat doorgaans nog geen kleine
lettertjes toe; die lukken pas veel later.

Als de schoolrijpheid zich aankondigt tekent de kleuter zijn
naam al vlot en zie je dat de rechte en gebogen lijnen daarin met vaste hand
neergezet zijn. Tijd dus om met het vormtekenen te beginnen. Dit tekenen van
vormen gaat uit van wat de ex-kleuter, nu eersteklasser, beheerst: de rechte en
gebogen lijnen, waarbij alle mogelijkheden van de fijne motoriek geoefend
worden: vanuit de schouder, de elleboog, de pols en de vingers. De stevige druk
van kleurpotlood of waskrijt op het starre tekenblad verandert stilaan in de
lichte toets van schetspotlood en vulpen op het veel soepeler
schrijfpapier. Juiste pengreep en bijpassende
elegante schrijfhouding vullen de vrijere houdingen en bewegingen van het
tekenen aan.

Via tientallen mooie, sierlijke maar ook stevige
lijnoefeningen, waarin alle kenmerken van het gebonden schrift verwerkt zitten,
komt in de loop van de eerste en tweede klas het gebonden schrift – de kinderen
noemen het lopend schrift – tot stand. Waar aanvankelijk de blokletters nog mochten
getekend worden voor namen en woorden bij de sprookjesachtige letterbeelden,
schrijven kinderen van de tweede klas briefjes en verhaaltjes in letters die
soms inventief, soms vrolijk, soms haperend met elkaar verbonden zijn.

Hoe snel evolueert het kinderlijk schrijven daarna tot een
eigen handschrift waarin temperament en karakter tot uitdrukking komen. Sommigen
schrijven groot en hoekig, anderen houden van klein en sierlijk. De een drukt
hard en produceert met zwaar labeur dikke letters die bladzijden verder nog te
herkennen zijn in de afdruk die ze achterlaten in het papier; een vastlopend
schrift in 3D als het ware. De ander zweeft met de pen over het blad en laat
etherische, haast onzichtbare teksten na als zijn ze met engelenhand
geschreven. Gestileerde uniformiteit, ondanks de gezamenlijke oefeningen en de
methodische aanpak is na enkele jaren ver te zoeken, en zo hoort het ook, want
aan zijn geschrift ken je het kind. Je bent zoals je schrijft en vice versa.

www.cielen.eu